Walter Mosley

 Walter Ellis Mosley urodził się 12 stycznia 1952 roku w Kalifornii. Przodkowie jego matki Żydówki pochodzili z Rosji, ojciec pracował jako urzędnik dla amerykańskiej armii podczas drugiej wojny światowej. Jego rodzice, ze względu na podziały rasowe, długo nie mogli się pobrać. Walter nie miał rodzeństwa; uczył się w szkole dla Afroamerykanów, jednej z pierwszych, która uczyła „historii czarnej Ameryki”. Jak sam podkreśla, czuje się zarówno Afroamerykaninem, jak i Żydem – obie grupy są dla niego równie ważne. Co ciekawe, wśród amerykańskich akademików toczą się obecnie spory, czy jego utwory można uznać za przykłady literatury żydowskiej, czy też afroamerykańskiej.


To ojciec – którego Mosley nazywa „czarnym Sokratesem” – zainspirował go do pisania; właśnie dzięki niemu sięgnął po europejskich klasyków: Dickensa, Zolę czy Camusa. Zanim jednak został pisarzem, przeszedł długą drogę: przez jakiś czas jako hipis podróżował po Europie, został wydalony z uczelni Goddard College, na innej (Johnson State College) zdobył tytuł magistra nauk politycznych. Zaczął pisać doktorat z tej dziedziny, ale zrezygnował na rzecz programowania komputerowego. Od 1981 mieszka w Nowym Jorku; tu poznał swoją żonę, Joy Kellman, tancerkę i choreografkę.


Mosley zaczął pisać w wieku 34 lat. Zainspirowany książką „The Color Purple” Alice Walker, wziął wówczas udział w kursie pisania w City College w Harlem. Bezpośrednich inspiracji dla jego utworów można szukać w twórczości Dashiella Hammetta, Grahama Greene’a czy Raymonda Chandlera.


Pierwsza wydana książka Mosleya to „Devil in a blue dress” („Śmierć w błękitnej sukience”) – należąca do literatury hard-boiled powieść o czarnoskórym prywatnym detektywie Easy Rawlinsie, weteranie drugiej wojny światowej, mieszkającym w Los Angeles. Książka ta zapoczątkowała cykl o Rawlinsie – do tej pory ukazało się dwanaście jego części.


Mosley jest najbardziej znany właśnie z kryminałów, ale nie tylko takie utwory pisze – jest także autorem powieści science-fiction i politycznych. Do wzrostu jego popularności przyczynił się Bill Clinton, który w 1992 roku, kandydując na urząd prezydenta, przyznał, że jest fanem kryminałów, a jednym z jego ulubionych autorów jest właśnie Walter Mosley. W 2010 roku Mosley zadebiutował jako scenarzysta – jego pierwsza sztuka, „The Fall of Heaven”, została wystawiona w teatrze Playhouse w Cincinnati.


Dwie książki pisarza doczekały się ekranizacji; w 1995 roku „Śmierć w błękitnej sukience” stała się podstawą filmu, w którym wystąpił Denzel Washington.

Nagrody i wyróżnienia:
•    Nagroda Anisfield Wolf za pracę na rzecz doceniania i zrozumienia kwestii rasowych w Ameryce.
•    Finalista Nagrody NAACP (National Association for the Advancement of Colored People – Krajowe Stowarzyszenie Postępu Ludzi Kolorowych) w dziedzinie literatury.
•    1996 – Nagroda O. Henry’ego za powieść o Socratesie Fortlowie.
•    2001 – Nagroda Grammy za najlepsze teksty (do płyty Richarda Pryora …And It’s Deep Too!).
•     2005 – Nagroda Risktaker przyznana przez Sundance Institute za działalność literacką i społeczną.
•    2006 – pierwszy laureat nagrody Carl Brandon Society Parallax za powieść dla młodzieży „47”.
•    Honorowy doktorat nowojorskiego City College.

Książki

Cykl o Easy Rawlinsie:•    Devil in a Blue Dress (1990)
•    A Red Death (1991)
•    White Butterfly (1992)
•    Black Betty (1994)
•    A Little Yellow Dog (1996)
•    Gone Fishin’ (1997)
•    Bad Boy Brawly Brown (2002)
•    Six Easy Pieces (2003)
•    Little Scarlet (2004)
•    Cinnamon Kiss (2005)
•    Blonde Faith (2007)
•    Little Green (May 14, 2013)


Cykl o Fearless Jonesie:
•    Fearless Jones (2001)
•    Fear Itself (2003)
•    Fear of the Dark (2006)


Cykl o Leonidzie McGillu:
•    The Long Fall (2009)
•    Known to Evil (2010)
•    When the Thrill Is Gone (2011)
•    All I Did Was Shoot My Man (2012)


Powieści science-fiction:
•    Blue Light (1998)
•    Futureland. Nine Stories of an Imminent World (2001)
•    The Wave (2005)
•    47 (2005)


Powieści o Socratesie Fortlowie:
•    Always Outnumbered, Always Outgunned (1997)
•    Walkin' the Dog (1999)
•    The Right Mistake (2008)


Powieść dla młodzieży:
•    47 (2005)


Inne utwory:
•    RL’s Dream (1995)
•    The Man in My Basement (2004)
•    Walking the Line (2005), nowela w zbiorze Transgressions
•    Fortunate Son (2006)
•    The Tempest Tales (2008)
•    The Last Days of Ptolemy Grey (2010)
•    Parishioner (2012)


Powieści erotyczne:
•    Killing Johnny Fry: A Sexistential Novel (2006)
•    Diablerie (2007)


Sztuki:
•    'The Fall of Heaven, Samuel French, 2011


Literatura faktu:
•    Workin’ on the Chain Gang: Shaking off the Dead Hand of History (2000)
•    What Next: An African American Initiative Toward World Peace (2003)
•    Life Out of Context: Which Includes a Proposal for the Non-violent Takeover of the House of Representatives (2006)
•    This Year You Write Your Novel (2007)
•    Twelve Steps Toward Political Revelation (2011)


Komiks:
•    Maximum Fantastic Four (2005, współautorzy: Stan Lee i Jack Kirby)

Polskie wydania:
•    Śmierć w błękitnej sukience, przekład: Paweł Lipszyc, Da Capo, Warszawa 1992 (Devil in a blue dress)
•    Diabeł w błękitnej sukience, przekład Paweł Lipszyc, EMG, Kraków 2013
(Devil in a blue dress)
•    Czerwona śmierć, przekład:  Paweł Lipszyc, Da Capo, Warszawa 1992 (A Red Death).